“ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΖΩΗ, ΠΑΤΕΡ ΦΙΛΟΘΕΕ;- ο ψυχοθεραπευτής πατήρ Φιλόθεος Φάρος απαντά στη Βίκυ Φλέσσα”

ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΔΙΑΒΑΣΑΜΕ 182, “ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΖΩΗ, ΠΑΤΕΡ ΦΙΛΟΘΕΕ;- ο ψυχοθεραπευτής πατήρ Φιλόθεος Φάρος απαντά στη Βίκυ Φλέσσα”, εκδόσεις ΑΡΜΟΣ

Ο π. Φιλόθεος Φάρος ήταν και παραμένει μία σπουδαία σύγχρονη ιερατική μορφή, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και την εν γένει Ορθοδοξία. Άνθρωπος με πάθος για την πίστη και την ιερατική αποστολή, δεν δίστασε να συγκρουστεί με την ποιμαίνουσα Εκκλησία, καταθέτοντας με ειλικρίνεια και λόγο συνδεδεμένο με την πατερική παράδοση και, ταυτόχρονα, που να αγγίζει τη σύγχρονη πραγματικότητα, τις επιστήμες ψυχικής υγείας, την ποιμαντική, την αναζήτηση νοήματος, προτάσεις που να μπορούν να αποτελέσουν βάση τόσο στη θεωρία όσο και στην πράξη η Εκκλησία να εργαστεί πάνω στο περιεχόμενο της αποστολής της, αλλά και πάνω στην ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να βρει περιεχόμενο αγάπης και σωτηρίας στη Θεολογία. 

Ως συνήθως γίνεται, η ποιμαίνουσα Εκκλησία προσπέρασε τις προτάσεις και την κριτική του π. Φιλοθέου, χωρίς να αισθανθεί την ανάγκη είτε να απορρίψει το σκεπτικό του είτε να διορθώσει κακώς κείμενα. Η αντίληψη είναι πως ο χρόνος θα διαγράψει από τη μνήμη τον τολμητία. Αφού δεν χρειάζεται να αλλάξουμε το σύστημα, διότι είμαστε παιδιά του, ας προσπεράσουμε αυτόν που προτείνει, κάποτε προφητικά, έναν τρόπο για να βρούμε την ουσία της αποστολής μας. Οι συντηρητικοί τον θεώρησαν εκκοσμικευμένο. Οι πιο ανοιχτοί δύσκολο. Και επειδή ο π. Φιλόθεος πάλεψε στη ζωή του με έρωτα για την αλήθεια και αγάπη για τον άνθρωπο, δείχνοντας αυτό που εξακολουθεί να είναι σκάνδαλο για τους φοβικούς, ότι δεν είναι μόνο ο έρωτας για τον Θεό που σώζει, αλλά και ο έρωτας ως υπέρβαση της αποκλειστικότητας του “εγώ”, η συνάντηση με τον συνάνθρωπο στα πλαίσια της κοινότητας που είναι η Εκκλησία και η κοινωνία μεταξύ μας, ο άνθρωπος δηλαδή ως σχεσιακό ον, η βολεμένη και βολική προσέγγιση της πίστης θεώρησε πως αγνοώντας τον, κλείνει μαζί του τους λογαριασμούς. Όμως πάντοτε θα υπάρχουν οι άνθρωποι εκείνοι που θέλουν από την Εκκλησία να μην τους μεταθέτει σε έναν άλλο κόσμο, σε μιαν άλλη πραγματικότητα, αλλά να τους βοηθά να ζήσουν τον Χριστό ως αγάπη και αλήθεια και να αλλάξουν τη ζωή τους δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αισθάνονται ότι ο κόσμος, η πρόοδος, ο δυτικός τρόπος σκέψης και ζωής έχει μεγάλες αδυναμίες και δεν είναι πανάκεια. Γι’ αυτό και ο λόγος του π. Φιλοθέου είναι διττός: τόσο προς το εσωτερικό της Εκκλησίας, πολεμώντας την αυτάρκεια, όσο και προς εκείνους που νιώθουν ότι η Εκκλησία δίνει ελπίδα και νόημα ζωής, πολεμώντας τον μηδενισμό.

Σε ένα απολαυστικό βιβλίο ο π. Φιλόθεος Φάρος δίνει μία πολύ μεγάλη συνέντευξη αυτοβιογραφικού χαρακτήρα στη γνωστή δημοσιογράφο κ. Βίκυ Φλέσσα (εκδόσεις ΑΡΜΟΣ), όπου απαντά στο μεγάλο ερώτημα τι είναι η ζωή. Η δημοσιογράφος, όπως έκανε στη σπουδαία εκπομπή της στην κρατική τηλεόραση ΣΤΑ ΑΚΡΑ, δεν διστάζει να οδηγήσει τον π. Φιλόθεο σε μία προσωπική, εκ βαθέων εξομολόγηση, σε όσα εκείνος νιωθει ότι θα μπορούσε να πει και με υποστηρικτικό βιβλικό υλικό δίνει τη δυνατότητα στον αναγνώστη που αναζητεί απαντήσεις στα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα του καιρού μας και όχι μόνο, να προβληματιστεί γόνιμα. 

Ξεχωρίζουν τα κεφάλαια της συνέντευξης για τη χειρότερη αμαρτία που είναι η απόρριψη του άλλου, η αυτοβιογραφική αναφορά του π. Φιλοθέου στα παιδικά του χρόνια στην Τρούμπα του Πειραιά και στην Κατοχή, η ανάλυση του π. Φιλοθέου για τον καπιταλισμό και η σύνδεσή του διά του Μαξ Βέμπερ με τον προτεσταντισμό, η αναφορά στην μνησικακία της έφηβης Δύσης για την σοφή της μητέρα, την Ανατολή, για το burnout ως συνέπεια του υπαρξιακού κενού, η κριτική στους “Ψ”, όταν δεν είναι αληθινά σχεσιακοί, η αναφορά στον έρωτα των προσώπων και ο συσχετισμός του με τον Πλατωνικό λόγο, η σύγκριση του Παπαδιαμάντη με την ΜέριλΙν Μονρόε, η κριτική στον ταλιμπανισμό της αθεΐας,  ο προβληματισμός για την σχέση του επιστημονικού και βιβλικού λόγου, η προσδοκία της ανάστασης. 

Όποιος έχει διαβάσει βιβλία του π. Φιλοθέου, αληθινά πρωτοποριακά, όπως για την μορφή και την παραμόρφωση της ιερωσύνης, την τριλογία που έγραψε μαζί με τον π Σταύρο Κοφινά (“Γάμος”, “Συζυγία”, “Γονείς και Παιδιά”), για τη φύση του έρωτα, για την αγάπη, τον καταπληκτικό “Διάλογο”, το “Πένθος”, θα βρει στη συνέντευξη με τη Βίκυ Φλέσσα μία επιτομή των λόγων και των σκέψεων του πρωτοπόρου ιερέα και ψυχοθεραπευτή. Όποιος δεν έχει διαβάσει βιβλία του θα προβληματιστεί γόνιμα για το είναι η Εκκλησία και τι κομίζει στον άνθρωπο του καιρού μας. Οφείλουμε ευγνωμοσύνη στον π. Φιλόθεο, διότι άνοιξε δρόμους, με μαχητικότητα και γνώση, με αγάπη και αυθεντικότητα, με πόνο για τον άνθρωπο και τον κόσμο και ειλικρίνεια, κυρίως όμως με μια πίστη όχι μιμητική, αλλά καρδιακή. Ευχαριστίες και στην κ. Φλέσσα, που μας έδωσε την ευκαιρία να διαβάσουμε και να προβληματιστούμε πάνω στον στοχασμό και την εμπειρία ενός εκ των κορυφαίων του καιρού μας. 

Σας συστήνουμε ανεπιφύλακτα το βιβλίο!

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

8 Ιουλίου 2026